W Kamieniu Pomorskim, tuż obok rzeki Dziwny, wznosi się masywna gotycka baszta z XIV wieku. To Brama Wolińska – jedyna zachowana część średniowiecznych fortyfikacji, która kiedyś chroniła miasto od strony południowej. Dziś zamiast strażników na murach czekają na zwiedzających minerały z kosmosu, kości dinozaurów i jeden z najlepszych widoków na Zalew Kamieński.

Historia Bramy Wolińskiej w Kamieniu Pomorskim

Bramę wzniesiono w XIV wieku z inicjatywy biskupa kamieńskiego Fryderyka von Eickstädt. Pierwotnie nazywano ją Zachodnią, później Piastowską, aż w końcu przyjęła się nazwa Wolińska. Sama konstrukcja powstawała etapami – najpierw powstała kwadratowa brama o wymiarach 7,4 na 7,4 metra i wysokości prawie 12 metrów. Tuż obok dobudowano potężniejszą basztę na planie kwadratu (9,6 na 9,6 metra), która w XV wieku zyskała cylindryczną nadbudowę zwieńczoną blankami i stożkowym hełmem.

W średniowieczu to był strategiczny punkt obronny. Brama miała urządzenie do opuszczania brony, a wewnątrz mieściły się sklepione pomieszczenia połączone gankami dla strzelców. Funkcję tarasu obserwacyjnego pełnił kryty ganek z lukami strzelniczymi.

W 1691 roku przeprowadzono gruntowną przebudowę, a w XIX wieku zmieniono wnętrza i zwieńczenie wieży. Po II wojnie światowej zabytek odbudowano i przez lata służył jako schronisko turystyczne PTTK. Od 2001 roku w baszcie działa prywatne Muzeum Kamieni rodziny Sokołowskich.

Muzeum Kamieni – co zobaczysz w środku

W baszcie zgromadzono jedną z najciekawszych kolekcji geologicznych w Polsce. Na kilku kondygnacjach czekają setki okazów mineralogicznych i paleontologicznych – od lokalnych znalezisk po eksponaty z drugiego końca świata. Są tu bursztyny, kryształy, skamieniałości sprzed milionów lat.

Największą atrakcją pozostają okazy kosmiczne, w tym Lunait – fragment Księżyca. Dzieci zachwycają się kośćmi i jajami dinozaurów oraz kłami mamuta. Nie każdy wie, że twórcy muzeum nawiązują do polskich tradycji prywatnych zbiorów geologicznych sięgających XVIII wieku.

Na najwyższej kondygnacji znajduje się stała wystawa poświęcona historii Kamienia Pomorskiego. Można tam zajrzeć do wnętrza zwieńczenia bramy i zobaczyć, jak wyglądała konstrukcja dachu.

W parterze działa sklep z minerałami, pamiątkami i biżuterią – głównie lokalnej produkcji. To dobre miejsce na nietypowy prezent lub kamień szlachetny do własnej kolekcji.

Taras widokowy – najlepszy widok na Kamień Pomorski

Po pokonaniu stromych schodów docierasz na dwa tarasy widokowe. Stamtąd rozciąga się panorama na całe miasto, Zalew Kamieński i wyspę Chrząszczewską. W oddali widać Głaz Królewski – kamień, z którym wiąże się legenda o powstaniu nazwy miasta.

Warto wejść na górę nawet jeśli minerały średnio interesują. Widok rekompensuje wysiłek wspinaczki, zwłaszcza w słoneczny dzień gdy woda w zalewie mieni się błękitem. Z tarasu można też zobaczyć układ ulic starego miasta i gotycką katedrę.

Dla kogo jest Brama Wolińska

Muzeum działa dobrze na rodziny z dziećmi – młodsi zwiedzający lubią konkretne eksponaty typu „kość dinozaura” czy „kamień z kosmosu”. Ekspozycja nie jest przytłaczająca, da się ją obejrzeć w tempie dziecięcych możliwości uwagi.

Miłośnicy historii docenią sam zabytek i jego średniowieczną atmosferę. Grube mury, wąskie schody, sklepienia – wszystko autentyczne, nie odtworzone. Entuzjaści geologii znajdą tu sporo rzadkich okazów i ciekawych informacji o pochodzeniu minerałów.

Mniej sprawni fizycznie powinni wziąć pod uwagę strome schody prowadzące na wyższe kondygnacje i taras. Nie ma windy, trzeba liczyć na własne siły.

Praktyczne informacje – bilety, godziny otwarcia, dojazd

Godziny otwarcia:

• Lipiec-sierpień: codziennie 10:00-18:00
• Wrzesień-czerwiec: wtorek-sobota 10:00-17:00, niedziela 10:00-16:00
• Poniedziałki (poza sezonem): nieczynne
• Wigilia i Święta Bożego Narodzenia: nieczynne

Ceny biletów:

• Dorośli: 14 zł
• Ulgowy (studenci, emeryci, renciści, osoby niepełnosprawne): 10 zł
• Dzieci i młodzież 5-18 lat: 8 zł
• Dzieci do 5 lat: wstęp bezpłatny
• Grupy zorganizowane (min. 15 osób): ceny grupowe

Lokalizacja i dojazd: Brama znajduje się przy ulicy Juliusza Słowackiego w centrum Kamienia Pomorskiego. Z parkingu przy Starym Rynku to dosłownie kilka minut spacerem. Miasto leży około 60 km na północ od Szczecina, dojazd samochodem lub autobusem. Z Międzyzdrojów czy Dziwnowa to około 20-30 minut jazdy.

Ile czasu przeznaczyć: Na spokojne zwiedzanie muzeum potrzeba 45 minut do godziny. Jeśli chcesz pospacerować po Kamieniu Pomorskim i zobaczyć katedrę, ratusz i inne zabytki, zaplanuj 2-3 godziny. Miasto jest niewielkie, ale ma urok i warto je poznać bez pośpiechu.

Kamień Pomorski to nie tylko Brama Wolińska. Warto połączyć wizytę z koncertem organowym w katedrze (latem odbywają się regularne koncerty w ramach Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Organowej i Kameralnej) lub spacerem nad Zalew Kamieński.

Warto wiedzieć przed wizytą

Muzeum jest prywatne, prowadzone przez rodzinę Sokołowskich, która ma też podobną placówkę w Szklarskiej Porębie. Zbiory gromadzono latami i według ekspertów stanowią jedną z najoryginalniejszych kolekcji geologicznych w kraju.

Latem w Kamieniu Pomorskim bywa spory ruch turystyczny – to popularna baza wypadowa dla osób wypoczywających nad morzem. Jeśli chcesz uniknąć tłumów, przyjedź rano lub wybierz dni powszednie.

W okolicy bramy zachowały się fragmenty murów obronnych z wieżyczką, na której widnieją dwa herby Kamienia Pomorskiego – historyczny i współczesny. Warto poświęcić chwilę na obejrzenie tych detali przed wejściem do muzeum.