W starej zajezdni tramwajowej na szczecińskim Niemierzynie stoi budynek z 1912 roku, który dziś pełni zupełnie inną funkcję niż kiedyś. To jedno z większych muzeów technicznych w Polsce, gdzie na powierzchni kilku tysięcy metrów kwadratowych czekają dziesiątki zabytkowych pojazdów – od tramwajów po mikrosamochody, których większość ludzi nie widziała nigdy na żywo.

Historia miejsca – od zajezdni do muzeum

Budynek powstał na początku XX wieku jako zajezdnia dla szczecińskich tramwajów. Przez kilkadziesiąt lat to właśnie tutaj nocowały i były serwisowane tramwaje kursujące po mieście. Konstrukcja żelbetowa z charakterystyczną szklaną ścianą frontową i zegarem to typowy przykład przemysłowej architektury tamtych czasów.

W 2004 roku podjęto decyzję o przekształceniu opuszczonej już zajezdni w przestrzeń muzealną. Oficjalne otwarcie nastąpiło w 2006 roku, ale prawdziwy remont przyszedł dopiero później – w latach 2008-2010 przeprowadzono kompleksową modernizację finansowaną z funduszy norweskich i EOG. Od października 2010 muzeum działa w pełnej okazałości.

Co można zobaczyć w kolekcji

Serce ekspozycji stanowią pojazdy. Zabytkowe tramwaje i autobusy zajmują centralną część hali – można wejść do środka kultowych Ikarusów 280, tych przegubowców znanych z polskich miast lat 80. i 90., albo do autobusów Jelcz zwanych „ogórkami”. Tramwaje typu N przypominają, jak wyglądała codzienna podróż do pracy pół wieku temu.

Szczecin miał własny przemysł motoryzacyjny i muzeum mocno to akcentuje. Stoewer to marka samochodów produkowanych w mieście od końca XIX wieku do 1945 roku – tutaj można zobaczyć kilka egzemplarzy. Z czasów powojennych jest Junak, jedyny polski ciężki motocykl, który powstawał w Szczecińskiej Fabryce Motocykli. Obok stoją Alby – przedwojenne jednoślady również szczecińskiej produkcji.

Dla miłośników PRL-owskiej motoryzacji przygotowano prawdziwą ucztę. Skutery Osa, motorowery Komar, Żak i Ryś, motocykle WSK, SHL i Sokół. Samochody? Syreny, Fiaty 126p (w tym rzadka wersja SUV), Warszawy, Żuki, Nysy, Star 25. Praktycznie wszystko, co jeździło po polskich drogach w drugiej połowie XX wieku.

W kolekcji znajduje się mikrosamochód Smyk produkowany w szczecińskim POLMO – to jeden z najbardziej nietypowych pojazdów w historii polskiej motoryzacji. Bez skrzyni biegów i sprzęgła, z silnikiem umieszczonym z tyłu.

Muzeum posiada prawie sto zabytkowych pojazdów, z czego znaczna część pochodzi z kolekcji Leszka Liszewskiego – to był jeden z najważniejszych prywatnych zbiorów w Polsce.

Motoeksperymentarium i strefa interaktywna

Nie wszystko tutaj polega na oglądaniu. W części interaktywnej dzieci (i dorośli też) mogą sprawdzić, jak działają różne mechanizmy. Są stanowiska, gdzie można samodzielnie testować proste urządzenia techniczne, poznawać zasady fizyki związane z transportem.

To rozwiązanie sprawia, że muzeum nie jest tylko galerią starych pojazdów, ale miejscem, gdzie można się czegoś nauczyć przez zabawę. Dla rodzin z dziećmi to istotny atut – młodsze pociechy szybko się nudzą przy samym oglądaniu, a tutaj mają co robić.

Zajezdnia Sztuki – nie tylko technika

Nazwa „Zajezdnia Sztuki” nie wzięła się znikąd. Oprócz stałej ekspozycji motoryzacyjnej odbywają się tutaj wystawy czasowe związane ze sztuką współczesną, designem i projektowaniem użytkowym. Regularnie organizowane są koncerty, spotkania, wydarzenia kulturalne.

To sprawia, że muzeum żyje – nie jest martwą kolekcją, ale miejscem, gdzie coś się dzieje. Warto sprawdzić kalendarz wydarzeń przed wizytą, bo można trafić na ciekawy koncert czy wystawę.

Dla kogo jest to muzeum

Przede wszystkim dla osób zainteresowanych motoryzacją i techniką. Jeśli ktoś pamięta czasy PRL-u i jeździł Syrena albo Wartburgiem, poczuje tu nostalgię. Dla młodszych to szansa, żeby zobaczyć pojazdy, o których słyszeli od rodziców czy dziadków.

Rodziny z dziećmi znajdą tu rozrywkę na kilka godzin – interaktywne stanowiska plus możliwość wejścia do autobusów i tramwajów to coś, co angażuje małych zwiedzających. Miłośnicy historii lokalnej odkryją szczecińskie wątki przemysłowe, o których mało kto pamięta.

Nie jest to jednak miejsce dla każdego. Osoby niezainteresowane techniką mogą uznać ekspozycję za monotonną – w końcu to głównie pojazdy ustawione w hali. Brak multimedialnych atrakcji na miarę XXI wieku może rozczarować przyzwyczajonych do nowoczesnych instalacji.

Pierwszy elektryczny tramwaj pojawił się w Szczecinie 4 lipca 1897 roku. Trzydzieści lat później miasto otrzymało dostawę 40 tramwajów z fabryk w Bremie i Dessau.

Informacje praktyczne – bilety, godziny otwarcia, dojazd

Muzeum znajduje się przy ulicy Niemierzyńskiej 18A na osiedlu Niebuszewo-Bolinko. To nie centrum miasta, ale dojazd komunikacją miejską nie sprawia problemu – kilka linii tramwajowych i autobusowych zatrzymuje się w pobliżu.

Godziny otwarcia (stan na 2025 rok):

• Wtorek: 10:00-15:00
• Środa-piątek: 10:00-16:00
• Sobota: 10:00-18:00
• Niedziela: 10:00-16:00
• Poniedziałek: nieczynne

Warto zarezerwować na zwiedzanie minimum dwie godziny, choć prawdziwi pasjonaci motoryzacji mogą spędzić tu pół dnia. Jeśli ktoś przychodzi tylko „zobaczyć co tam jest”, godzina-półtorej wystarczy.

Ceny biletów należy sprawdzić na stronie muzeumtechniki.eu, bo mogą się zmieniać. Zazwyczaj obowiązują zniżki dla dzieci, studentów i seniorów. W niektóre dni wstęp bywa bezpłatny – warto to sprawdzić przed wizytą.

Parking znajduje się przy muzeum, więc przyjazd samochodem też jest opcją. Budynek jest dostosowany dla osób z niepełnosprawnościami – szeroki dziedziniec i brak barier architektonicznych ułatwiają poruszanie się.

Kontakt: telefon 91 459 92 01, strona internetowa muzeumtechniki.eu. Można tam znaleźć aktualne informacje o wystawach czasowych i wydarzeniach specjalnych.